อาชีพผู้ตรวจสอบบัญชี ทำอะไร เป็น CPA อย่างไร เงินเดือนเท่าไร

อาชีพผู้ตรวจสอบบัญชี ทำอะไร เป็น CPA อย่างไร เงินเดือนเท่าไร

สรุปสั้น ๆ

  • ผู้ตรวจสอบบัญชี (Auditor) คือคนที่ตรวจงบการเงินและหลักฐานทางบัญชีของกิจการ แล้วให้ความเห็นว่างบแสดงข้อมูลถูกต้องหรือไม่ ในกรณีที่กฎหมายกำหนดให้มีการสอบบัญชี คนลงลายมือชื่อรับรองต้องเป็นผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) ที่ได้ใบอนุญาตจากสภาวิชาชีพบัญชี เว้นแต่เป็นงานตามอำนาจหน้าที่ทางราชการ
  • เส้นทางสู่ CPA คือ จบปริญญาตรีบัญชี เป็นสมาชิกสภาวิชาชีพบัญชี ฝึกหัดงานสอบบัญชีไม่น้อยกว่า 3 ปีและ 3,000 ชั่วโมง สอบให้ผ่าน 6 วิชาระหว่างหรือหลังฝึกหัดงาน (วิชาละไม่น้อยกว่า 60% เก็บผลได้ 7 ปี) แล้วยื่นขอใบอนุญาตภายใน 6 เดือน
  • งานสายนี้มีหลายทาง ทั้งผู้สอบบัญชีในสำนักงานสอบบัญชี ผู้ตรวจสอบภายในของบริษัท และนักวิชาการตรวจสอบบัญชีในหน่วยงานราชการ ดูตำแหน่งที่เปิดรับได้ที่ งานตรวจสอบบัญชีและตรวจสอบภายใน บน JOBTOPGUN

ผู้ตรวจสอบบัญชี หรือนักตรวจสอบบัญชี คือคนที่ตรวจว่างบการเงินของบริษัทแสดงตัวเลขถูกต้องตามมาตรฐานหรือไม่ ถ้าจะลงนามรับรองการสอบบัญชีตามที่กฎหมายกำหนด คุณต้องเป็นผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA)

คำตอบด้านล่างยึดข้อบังคับสภาวิชาชีพบัญชีฉบับล่าสุด (ฉบับที่ 4 พ.ศ. 2567) ซึ่งขยายเวลาเก็บผลสอบเป็น 7 ปี

ผู้ตรวจสอบบัญชี (Auditor) คืออะไร ทำอะไรบ้าง

ผู้ตรวจสอบบัญชี นักตรวจสอบบัญชี หรือพนักงานตรวจสอบบัญชี (Auditor) คือผู้ตรวจงบการเงินและหลักฐานทางบัญชีของกิจการ เพื่อให้ความเห็นอย่างเป็นอิสระว่างบแสดงข้อมูลถูกต้องตามมาตรฐานหรือไม่ ผู้ถือหุ้นและธนาคารใช้ความเห็นนี้ประกอบการตัดสินใจว่าจะเชื่อตัวเลขในงบได้แค่ไหน

ลักษณะงานของพนักงานตรวจสอบบัญชี

ลักษณะงานตรวจสอบบัญชีในแต่ละงานมักเรียงตามนี้

  • วางแผนการตรวจ ดูว่าธุรกิจของลูกค้ามีจุดไหนเสี่ยงที่ตัวเลขจะผิด
  • ขอเอกสารและหลักฐาน เช่น ใบแจ้งหนี้ สัญญา และรายการเดินบัญชี
  • ทดสอบรายการ สุ่มตรวจเอกสาร และขอยืนยันยอดกับธนาคารหรือคู่ค้า
  • สรุปจุดที่ไม่ถูกต้อง แล้วคุยกับฝ่ายบัญชีของลูกค้าให้แก้ไขหรืออธิบาย
  • หัวหน้าทีมทบทวนงาน และผู้สอบบัญชีรับอนุญาตลงนามในรายงาน

ตาม พระราชบัญญัติวิชาชีพบัญชี พ.ศ. 2547 มาตรา 37 ในกรณีที่กฎหมายกำหนดให้มีการสอบบัญชี ห้ามผู้ใดลงลายมือชื่อรับรองการสอบบัญชีในฐานะผู้สอบบัญชี เว้นแต่เป็นผู้สอบบัญชีรับอนุญาต หรือเป็นการกระทำในอำนาจหน้าที่ทางราชการ

ผู้ฝ่าฝืนมีโทษจำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 60,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ผู้ช่วยในทีมจึงช่วยตรวจงานได้ แต่คนลงนามในรายงานการสอบบัญชีตามที่กฎหมายกำหนดต้องเป็น CPA

คำว่า “ผู้ตรวจสอบ” หรือ Auditor ยังใช้กับงานอื่นด้วย เช่น ผู้ตรวจมาตรฐานคุณภาพ ISO หรือ content auditor ที่ตรวจเนื้อหาออนไลน์ ซึ่งไม่ใช่งานบัญชี ในที่นี้พูดถึงเฉพาะงานตรวจสอบบัญชี

ผู้ตรวจสอบบัญชีต่างจากนักบัญชีอย่างไร

นักบัญชีเป็นคนทำบัญชีและจัดทำงบการเงินของบริษัท ส่วนผู้ตรวจสอบบัญชีเป็นคนตรวจงบที่นักบัญชีทำเสร็จแล้ว และต้องเป็นอิสระจากกิจการที่ตัวเองตรวจ

เรื่อง นักบัญชี ผู้ตรวจสอบบัญชี
งานหลัก บันทึกบัญชี ปิดงบ จัดทำงบการเงิน ตรวจงบและหลักฐาน แล้วให้ความเห็น
ทำงานให้ใคร บริษัทที่ตัวเองเป็นพนักงาน ลูกค้าหลายราย ผ่านสำนักงานสอบบัญชี

ผู้ตรวจสอบบัญชี 4 ประเภท

งานตรวจสอบบัญชีที่คนหางานเจอบ่อยแบ่งได้ 4 ทาง คือ ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) ผู้สอบบัญชีที่ ก.ล.ต. ให้ความเห็นชอบสำหรับกิจการในตลาดทุน ผู้ตรวจสอบภายใน และนักวิชาการตรวจสอบบัญชีในหน่วยงานราชการ แต่ละทางใช้คุณสมบัติ ใบอนุญาต และที่ทำงานต่างกัน

ประเภท ใบอนุญาต / ผู้กำกับ ลงนามรับรองการสอบบัญชีได้ไหม ทำงานที่ไหน
ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) ใบอนุญาตจากสภาวิชาชีพบัญชี ได้ สำนักงานสอบบัญชี
ผู้สอบบัญชีในตลาดทุน ใบอนุญาต CPA และความเห็นชอบจาก ก.ล.ต. ได้ รวมถึงกิจการในตลาดทุน สำนักงานสอบบัญชี
ผู้ตรวจสอบภายใน (Internal Auditor) ไม่อยู่ในรายการด้านวิชาชีพบัญชีตามมาตรา 4 ของ พ.ร.บ.วิชาชีพบัญชี ไม่ใช่งานลงนามรับรองการสอบบัญชี บริษัทและองค์กรทั่วไป
นักวิชาการตรวจสอบบัญชี ตำแหน่งข้าราชการ สายงานวิชาการตรวจสอบบัญชี จัดทำร่างรายงานการสอบบัญชีเสนอผู้สอบบัญชี หน่วยงานราชการ ตรวจบัญชีสหกรณ์และกลุ่มเกษตรกร

ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA)

ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (Certified Public Accountant: CPA) คือผู้ที่ได้รับใบอนุญาตจากสภาวิชาชีพบัญชี เมื่อได้ใบอนุญาตแล้ว และใบอนุญาตไม่ถูกพักใช้หรือเพิกถอน CPA ไม่ต้องขออนุญาตอธิบดีกรมสรรพากรอีกเพื่อตรวจสอบและรับรองบัญชีตามประมวลรัษฎากร

ใบอนุญาตไม่มีวันหมดอายุ แต่ต้องชำระค่าธรรมเนียมใบอนุญาตตามที่สภาวิชาชีพบัญชีกำหนด และต้องเข้าอบรมหรือสัมมนาต่อเนื่องตามข้อบังคับ คนที่ไม่เข้าอบรมอาจถูกพักใช้ใบอนุญาต

ใบอนุญาตจะสิ้นผลเมื่อไม่ชำระค่าธรรมเนียมและไม่ได้รับการผ่อนผัน พ้นจากสมาชิกภาพของสภาวิชาชีพบัญชี ขาดคุณสมบัติหรือมีลักษณะต้องห้ามตามมาตรา 39 ถูกเพิกถอนใบอนุญาตเพราะประพฤติผิดจรรยาบรรณ หรือไม่เข้าอบรมให้ครบตามมาตรา 43 โดยสภาวิชาชีพบัญชีไม่ได้สั่งพักใช้ใบอนุญาต

ผู้สอบบัญชีในตลาดทุน (ได้รับความเห็นชอบจาก ก.ล.ต.)

CPA ตรวจบัญชีบริษัทในตลาดหลักทรัพย์ได้ ไม่ได้ถูกห้ามอย่างที่หลายคนเชื่อ เพียงแต่ต้องผ่านอีกขั้นหนึ่ง

สำนักงาน ก.ล.ต. ระบุว่าผู้สอบบัญชีของกิจการในตลาดทุนต้องได้รับความเห็นชอบจาก ก.ล.ต. เพิ่มจากใบอนุญาต CPA

ผู้ตรวจสอบภายใน (Internal Auditor)

ผู้ตรวจสอบภายในเป็นพนักงานขององค์กร ตรวจว่าระบบงานและการควบคุมภายในของทุกฝ่ายทำงานได้จริงและลดความเสี่ยงได้ โดยไม่ได้ลงนามรับรองงบ อ่านรายละเอียดของงานนี้ได้ใน การตรวจสอบภายใน

ประกาศงานสายตรวจสอบบน JOBTOPGUN ในรอบ 12 เดือนที่ผ่านมา (พฤศจิกายน 2568 ถึงตุลาคม 2569) ส่วนใหญ่เป็นตำแหน่งตรวจสอบภายใน ส่วนตำแหน่งในสำนักงานสอบบัญชีมีน้อยกว่า ดูตำแหน่งที่เปิดรับได้ที่ งาน Internal Audit

นักวิชาการตรวจสอบบัญชี (งานราชการ)

นักวิชาการตรวจสอบบัญชีเป็นตำแหน่งข้าราชการตาม มาตรฐานกำหนดตำแหน่งของสำนักงาน ก.พ. งานระดับต้นคือตรวจสอบบัญชีของสหกรณ์และกลุ่มเกษตรกร แล้วร่างรายงานการสอบบัญชี

วุฒิที่ใช้คือปริญญาตรีสาขาการบัญชี บริหารธุรกิจทางการบัญชี หรือพาณิชยศาสตร์ หรือสาขาวิชาอื่นที่ ก.พ. กำหนด หรือสาขาที่ส่วนราชการเจ้าสังกัดเห็นว่าเหมาะสมกับหน้าที่และลักษณะงาน

ติดตามประกาศรับสมัครของหน่วยงานรัฐได้ที่ งานราชการ

อยากเป็นผู้ตรวจสอบบัญชี (ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต) ต้องทำอย่างไร

คุณสมบัติของผู้สอบบัญชีรับอนุญาตสรุปได้เป็น 5 ขั้นตอน คือ จบปริญญาตรีบัญชี สมัครเป็นสมาชิกสามัญสภาวิชาชีพบัญชี ฝึกหัดงานสอบบัญชีไม่น้อยกว่า 3 ปีและ 3,000 ชั่วโมง สอบให้ผ่าน 6 วิชา แล้วยื่นขอใบอนุญาตภายใน 6 เดือน

ขั้นฝึกหัดงานกับขั้นสอบเดินคู่กันได้ ทั้งหมดเป็นไปตาม ข้อบังคับสภาวิชาชีพบัญชี ว่าด้วยหลักเกณฑ์และคุณสมบัติของผู้สอบบัญชีรับอนุญาต พ.ศ. 2556 แก้ไขล่าสุดฉบับที่ 4 พ.ศ. 2567

ขั้นตอนการเป็นผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) ในไทย 5 ขั้น ตั้งแต่จบปริญญาตรีบัญชีจนยื่นขอใบอนุญาต

1. จบปริญญาตรีด้านการบัญชี

ผู้สมัครสอบ CPA ต้องจบปริญญาหรือประกาศนียบัตรในวิชาการบัญชีจากสถาบันการศึกษาที่สภาวิชาชีพบัญชีรับรอง นี่เป็นเงื่อนไขแรกของการสอบ CPA ส่วนเงื่อนไขเรื่องการฝึกหัดงานอยู่ในขั้นที่ 3 และ 4

2. เป็นสมาชิกสภาวิชาชีพบัญชี

เกณฑ์หลักของสมาชิกสามัญตามข้อบังคับสภาวิชาชีพบัญชีว่าด้วยสมาชิก พ.ศ. 2569 คือ อายุไม่ต่ำกว่า 20 ปีบริบูรณ์ มีสัญชาติไทย และจบวิชาการบัญชีไม่ต่ำกว่าปริญญาตรีหรือเทียบเท่าที่สภาวิชาชีพบัญชีรับรอง หรือสำเร็จการศึกษาสาขาอื่นตามที่สภาวิชาชีพบัญชีกำหนด

ผู้สมัครต้องไม่มีลักษณะต้องห้ามตามข้อบังคับนี้ด้วย เช่น เคยรับโทษจำคุกในคดีที่ข้อบังคับระบุและพ้นโทษไม่ถึง 5 ปี การเป็นสมาชิกยังเป็นเงื่อนไขของการแจ้งฝึกหัดงานในขั้นถัดไป

ตอนยื่นขอใบอนุญาต การล้มละลายและประวัติความผิดตามมาตรา 39 ของ พ.ร.บ.วิชาชีพบัญชี จะมีผลด้วย เพราะผู้ขอต้องไม่เป็นบุคคลล้มละลาย และไม่เคยต้องคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุกในความผิดที่มาตรานี้ระบุ เว้นแต่ต้องคำพิพากษาหรือพ้นโทษมาแล้วไม่น้อยกว่า 5 ปี

3. ฝึกหัดงานสอบบัญชี 3 ปี 3,000 ชั่วโมง

คุณแจ้งการฝึกหัดงานได้เมื่อเป็นสมาชิกสภาวิชาชีพบัญชี และสอบผ่านวิชาการบัญชีไม่น้อยกว่า 4 รายวิชา กับวิชาการสอบบัญชีไม่น้อยกว่า 1 รายวิชา รวมไม่น้อยกว่า 15 หน่วยกิต ตามข้อบังคับฉบับที่ 3 พ.ศ. 2563

รายวิชาเหล่านี้คือวิชาที่เรียนในสถาบันการศึกษา ไม่ใช่ข้อสอบ CPA 6 วิชา

ชั่วโมงที่นับได้คือการฝึกหัดงานกับผู้ให้การฝึกหัดงาน จากหน่วยงานที่มีการตรวจสอบตามมาตรฐานการสอบบัญชีของไทย หรือมาตรฐานของต่างประเทศที่สภาวิชาชีพบัญชีรับรอง

การฝึกหัดงานต้องใช้เวลาไม่น้อยกว่า 3 ปีแต่ไม่เกิน 5 ปี นับจากวันยื่นคำขอแจ้งการฝึกหัดงาน และรวมไม่น้อยกว่า 3,000 ชั่วโมง ถ้าฝึกไม่เสร็จภายใน 5 ปี คำขอนั้นสิ้นสุดลง

ทุกปีต้องยื่นรายงานการฝึกหัดงานพร้อมคำรับรองของผู้ให้การฝึกหัดงาน ภายใน 2 เดือนนับจากวันสิ้นเดือนที่ครบกำหนดในปีนั้น ถ้าไม่ยื่น ให้ถือว่าไม่มีการฝึกหัดงานในปีนั้น

เมื่อเป็นผู้ฝึกหัดงานมาแล้วไม่น้อยกว่า 1 ปีและ 1,000 ชั่วโมง คุณเลือกเข้าอบรมหลักสูตรประกาศนียบัตรทางการสอบบัญชีของสภาวิชาชีพบัญชีได้ ผู้ผ่านการอบรมให้ถือว่าฝึกหัดงานมาแล้ว 2 ปี และรวม 2,000 ชั่วโมง

งานบัญชีไม่ได้นับเป็นชั่วโมงฝึกหัดทุกแบบ ระยะเวลาฝึกหัดงานนับจากวันที่ยื่นคำขอแจ้งการฝึกหัดงาน ซึ่งต้องยื่นก่อนเริ่มฝึก งานทำบัญชีในบริษัทก่อนหน้านั้นจึงไม่ได้นับให้โดยอัตโนมัติ

4. สอบ CPA ให้ผ่าน 6 วิชา

การสอบเป็นผู้ตรวจสอบบัญชีมี 6 วิชา ผู้สมัครต้องมีทั้งคุณวุฒิบัญชีและการฝึกหัดงาน ซึ่งครบแล้วหรืออยู่ระหว่างฝึกหัดก็ได้ และสมัครทุกวิชาหรือบางวิชาก็ได้

กติกา รายละเอียด
วิชาที่สอบ การบัญชี 1 และ 2 · การสอบบัญชี 1 และ 2 · กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการประกอบวิชาชีพสอบบัญชี 1 และ 2
ใครสอบได้ ผู้จบปริญญาหรือประกาศนียบัตรในวิชาการบัญชีจากสถาบันที่สภาวิชาชีพบัญชีรับรอง และฝึกหัดงานครบแล้วหรืออยู่ระหว่างฝึกหัดงานสอบบัญชี
วิชาการสอบบัญชี 1 และ 2 ต้องฝึกหัดงานมาแล้วไม่น้อยกว่า 1 ปี และรวมไม่น้อยกว่า 1,000 ชั่วโมง
จัดสอบ อย่างน้อยปีละ 2 ครั้ง
เกณฑ์ผ่าน ได้คะแนนแต่ละวิชาไม่น้อยกว่า 60%
เก็บผลสอบ วิชาที่ผ่านเก็บได้ไม่เกิน 7 ปีนับจากวันที่ผ่านแต่ละวิชา (เดิม 4 ปี เปลี่ยนตามข้อบังคับฉบับที่ 4 พ.ศ. 2567)
สอบผ่านครบแต่ยังฝึกหัดงานไม่ครบ ผลสอบยังใช้ได้ต่อแม้เกิน 7 ปี ตราบที่ยังไม่ขาดจากการเป็นผู้ฝึกหัดงาน แต่ยังต้องยื่นขอใบอนุญาตภายในกำหนดในขั้นที่ 5
ค่าสอบ วิชาละ 1,000 บาท ไม่คืนเงินทุกกรณี (ตามประกาศการทดสอบครั้งที่ 64 ปี 2569)

จบแล้วต้องแจ้งการฝึกหัดงานก่อนจึงสอบได้ ระหว่างฝึกหัด คุณสอบวิชาการบัญชีและวิชากฎหมายได้ ส่วนวิชาการสอบบัญชี 1 และ 2 ต้องฝึกหัดครบ 1 ปีและ 1,000 ชั่วโมงก่อน

ถ้าขาดคุณสมบัติ การสมัครหรือผลสอบจะเป็นโมฆะ และไม่คืนค่าสอบ ตามประกาศสภาวิชาชีพบัญชี ที่ 31/2569 วันสอบและสนามสอบของแต่ละรอบดูได้จาก หน้าผู้เข้ารับการทดสอบของสภาวิชาชีพบัญชี

5. ขอใบอนุญาตและขึ้นทะเบียนเป็นผู้สอบบัญชี

เมื่อผ่านทั้งการฝึกหัดงานและการทดสอบแล้ว ต้องยื่นขอใบอนุญาตภายใน 6 เดือน นับจากวันสิ้นเดือนที่ผ่านทั้งสองอย่าง จากนั้นสภาวิชาชีพบัญชีต้องพิจารณาออกใบอนุญาตภายใน 90 วันนับแต่วันที่ได้รับคำขอ

เพิ่มใบอนุญาตไว้ใน Super Resume ได้ โดยกด “เพิ่มใบรับรอง” แล้วเลือก “CPA – Certified Public Accountant” ใบอนุญาตจะขึ้นในเรซูเม่ใต้หัวข้อ “ประกาศนียบัตร/ใบอนุญาต” (ต้องเข้าสู่ระบบก่อน)

ทักษะที่นักตรวจสอบบัญชีต้องมี

ความรู้มาตรฐานการบัญชีและการสอบบัญชีเป็นพื้นฐานที่ทุกคนต้องมี ส่วนสิ่งที่มักทำให้นักตรวจสอบบัญชีทำงานได้ดีคือความละเอียด การตั้งคำถามกับข้อมูลอย่างมีเหตุผล ความซื่อสัตย์และความเป็นกลาง การใช้ Excel กับข้อมูลจำนวนมาก และการคุยกับลูกค้าให้ได้เอกสารที่ต้องการ

Hard Skills Soft Skills
มาตรฐานการบัญชีและมาตรฐานการสอบบัญชี ละเอียด ตรวจทุกตัวเลขจนแน่ใจ
Excel และการวิเคราะห์ข้อมูล ตั้งคำถามกับหลักฐานอย่างมีเหตุผล
ภาษาอังกฤษสำหรับอ่านเอกสารและคุยกับลูกค้า ซื่อสัตย์และเป็นกลาง
ความรู้ภาษีและกฎหมายธุรกิจเบื้องต้น สื่อสารชัดและจัดการเวลาช่วงงานเยอะ

การเก่งคำนวณไม่ได้เป็นหัวใจของงานนี้ งานส่วนใหญ่มักเป็นการอ่านหลักฐาน หาว่าอะไรไม่ตรงกัน และอธิบายเหตุผลให้ลูกค้าเข้าใจ

ถ้าอยากรู้ว่าตัวเองมีจุดแข็งแบบนี้แค่ไหน ลองทำ การประเมินจุดแข็ง (Strengths Assessment) ของ Super Resume คุณเลือกจาก 101 จุดแข็ง เช่น “รอบคอบ” แล้วจัดอันดับ 5 จุดแข็งหลักไปแสดงบนเรซูเม่ (ต้องเข้าสู่ระบบก่อน)

ผู้ตรวจสอบบัญชี เงินเดือนและรายได้

รายได้ของผู้ตรวจสอบบัญชีขึ้นกับประเภทงาน ตัวเลขที่ยืนยันได้จากแหล่งทางการคืองานราชการ ข้าราชการวุฒิปริญญาตรี 4 ปี ประเภทวิชาการ ระดับปฏิบัติการ ซึ่งรวมนักวิชาการตรวจสอบบัญชี เริ่มที่ 18,150–19,970 บาท ตามอัตราที่ใช้ตั้งแต่ 1 พฤษภาคม 2568

ตำแหน่ง / ประเภทการจ้าง เงินเดือน ที่มา
ข้าราชการ วุฒิปริญญาตรี 4 ปี ประเภทวิชาการ ระดับปฏิบัติการ 18,150–19,970 บาท หนังสือสำนักงาน ก.พ. ว 9/2567 อัตราที่ใช้ตั้งแต่ 1 พฤษภาคม 2568
นักวิชาการตรวจสอบบัญชี แบบพนักงานราชการทั่วไป (ไม่ใช่ข้าราชการ) กรมตรวจบัญชีสหกรณ์ 21,780 บาท ประกาศรับสมัคร เมษายน 2569 (รับสมัคร 1–31 พฤษภาคม 2569)

ตัวเลขสองแถวนี้มาจากการจ้างคนละแบบ จึงไม่ควรเทียบกันตรง ๆ อ่านฐานเงินเดือนทุกระดับได้ใน ตารางเงินเดือนข้าราชการ

สำหรับสำนักงานสอบบัญชีและบริษัทเอกชน ยังไม่มีตัวเลขกลางจากแหล่งทางการ จึงไม่ใส่ตัวเลขไว้ที่นี่ ให้ดูช่วงเงินเดือนในประกาศของแต่ละตำแหน่ง แล้วใช้คู่มือ เรียกเงินเดือนเท่าไหร่ดี ประกอบการต่อรอง

เส้นทางเติบโตของสายออดิท และงานต่อยอด

ในสำนักงานสอบบัญชี คนส่วนใหญ่เริ่มจากผู้ช่วยผู้สอบบัญชี (Audit Assistant) แล้วขยับเป็น Senior, Manager และ Partner ตามประสบการณ์ ส่วนคนที่ไม่เลือกเส้นทาง CPA มักต่อยอดไปเป็น นักบัญชี ในบริษัท ผู้ตรวจสอบภายใน หรือสายการเงิน เพราะได้เห็นธุรกิจหลายแบบระหว่างทำงานตรวจ

เส้นทางเติบโตของสายงานตรวจสอบบัญชี จาก Audit Assistant ถึง Partner และงานต่อยอดในบริษัท

ถ้าคุณอยากย้ายไปทำงานบัญชีในบริษัท ดูภาพรวมได้ที่ งานบัญชีมีอะไรบ้าง

งานหนักแค่ไหน และต้องเริ่มที่ Big4 ไหม

งานตรวจสอบบัญชีมักหนาแน่นช่วงปิดงบต้นปี ถ้าคุณอ่านสอบ CPA ไปด้วย ควรวางแผนลงสอบเผื่อช่วงนี้ไว้

Big4 คือสำนักงานสอบบัญชีเครือข่ายใหญ่ 4 แห่ง ได้แก่ Deloitte, PwC, EY และ KPMG ข้อบังคับเรื่องการฝึกหัดงานไม่ได้กำหนดขนาดสำนักงาน งานแรกจึงเริ่มจากสำนักงานขนาดเล็กได้ ถ้าตำแหน่งนั้นแจ้งการฝึกหัดงานได้

สมัครงานผู้ช่วยผู้สอบบัญชีและเตรียมสัมภาษณ์

ถ้าเป้าหมายคือ CPA งานแรกควรเป็นงานที่นับเป็นการฝึกหัดงานสอบบัญชีได้ เพราะชั่วโมงฝึกหัดนับจากการฝึกหัดงานที่แจ้งไว้กับสภาวิชาชีพบัญชี ไม่ใช่งานทำบัญชีทั่วไป ก่อนตอบรับงาน ให้ถามว่าตำแหน่งนี้มีผู้ให้การฝึกหัดงานและแจ้งการฝึกหัดงานได้หรือไม่

คำถามสัมภาษณ์งานสายออดิทมักวนอยู่ที่ไม่กี่เรื่อง ดูตำแหน่งที่เปิดรับได้ที่ งาน Auditor แล้วเตรียมคำตอบสำหรับคำถามเหล่านี้

  • ทำไมเลือกงานตรวจสอบบัญชี แทนงานบัญชีในบริษัท
  • วางแผนสอบ CPA อย่างไร และจะแบ่งเวลาระหว่างงานกับการอ่านหนังสืออย่างไร
  • เคยเจอข้อมูลไม่ตรงกันแล้วจัดการอย่างไร

เตรียมคำตอบแบบมีตัวอย่างจริงได้จาก คำถามสัมภาษณ์งาน และถ้าสำนักงานมีลูกค้าต่างชาติ ฝึกเพิ่มกับ สัมภาษณ์งานภาษาอังกฤษ

อีกทางคือใช้ AI Super Resume Analysis ซึ่งใช้ได้ฟรี ในแท็บ “ดู AI วิเคราะห์” ส่วน “คำถามเตรียมตัวสัมภาษณ์” จะมี “คำถามสัมภาษณ์ที่อาจเจอ” ที่สร้างจากโปรไฟล์ของคุณเอง (เข้าสู่ระบบหรือสร้าง Super Resume ก่อน)

Career Tip จาก JOBTOPGUN

วางแผนสอบตามชั่วโมงฝึกหัดงาน หลังแจ้งการฝึกหัดงานแล้ว วิชาการบัญชี 1–2 และวิชากฎหมาย 1–2 ลงสอบได้ตั้งแต่ยังฝึกหัดไม่ครบ ส่วนวิชาการสอบบัญชี 1–2 ต้องฝึกหัดงานครบ 1 ปีและ 1,000 ชั่วโมงก่อน

วิชาที่ผ่านแล้วเก็บผลได้ 7 ปี คุณจึงทยอยสอบรอบละ 2–3 วิชาให้เข้ากับช่วงงานยุ่งได้ ไม่ต้องสอบให้ครบในรอบเดียว

คำถามที่พบบ่อย

จบบัญชีแล้วสอบ CPA ได้เลยไหม

ยังไม่ได้ นอกจากจบปริญญาหรือประกาศนียบัตรวิชาการบัญชีแล้ว ผู้สมัครต้องฝึกหัดงานครบแล้วหรืออยู่ระหว่างฝึกหัดงานสอบบัญชี ระหว่างฝึกหัดสอบวิชาการบัญชีและวิชากฎหมายได้ ส่วนวิชาการสอบบัญชี 1 และ 2 ต้องฝึกหัดครบ 1 ปีและ 1,000 ชั่วโมงก่อน

เป็น CPA ต้องใช้เวลากี่ปี

ต้องฝึกหัดงานสอบบัญชีไม่น้อยกว่า 3 ปีและ 3,000 ชั่วโมง (ไม่เกิน 5 ปี) และสอบผ่านครบ 6 วิชา ซึ่งเก็บผลแต่ละวิชาได้ 7 ปี ผู้ฝึกหัดครบ 1 ปีและ 1,000 ชั่วโมงแล้ว เลือกอบรมหลักสูตรประกาศนียบัตรทางการสอบบัญชีได้ ซึ่งให้ถือว่าฝึกหัดแล้ว 2 ปีและ 2,000 ชั่วโมง

นักตรวจสอบบัญชีกับผู้ตรวจสอบภายใน ต้องมีใบอนุญาต CPA ทั้งคู่ไหม

ตามกฎหมายไม่จำเป็นทั้งคู่ ในกรณีที่กฎหมายกำหนดให้มีการสอบบัญชี คนที่ต้องมีใบอนุญาตคือผู้ลงลายมือชื่อรับรอง ส่วนการตรวจสอบภายในไม่อยู่ในรายการด้านวิชาชีพบัญชีตามมาตรา 4 ของ พ.ร.บ.วิชาชีพบัญชี พ.ศ. 2547

ผู้ตรวจสอบบัญชี ภาษาอังกฤษคืออะไร

ผู้ตรวจสอบบัญชีคือ Auditor ส่วนผู้สอบบัญชีรับอนุญาตคือ Certified Public Accountant หรือ CPA

ใบอนุญาต CPA มีวันหมดอายุไหม

ไม่มีวันหมดอายุ แต่ผู้ถือใบอนุญาตต้องชำระค่าธรรมเนียมตามที่สภาวิชาชีพบัญชีกำหนด และเข้าอบรมต่อเนื่อง คนที่ไม่เข้าอบรมอาจถูกพักใช้ใบอนุญาต ใบอนุญาตจะสิ้นผลเมื่อไม่ชำระค่าธรรมเนียมและไม่ได้รับการผ่อนผัน พ้นจากสมาชิกภาพ ขาดคุณสมบัติตามมาตรา 39 ถูกเพิกถอนใบอนุญาต หรือไม่เข้าอบรมให้ครบตามมาตรา 43 โดยสภาวิชาชีพบัญชีไม่ได้สั่งพักใช้ใบอนุญาต

เริ่มต้นสายงานตรวจสอบบัญชีกับ JOBTOPGUN

ดูตำแหน่ง งานตรวจสอบบัญชี และตรวจสอบภายในที่เปิดรับอยู่ หรือถ้ายังอยู่ช่วงสะสมประสบการณ์ด้านบัญชี ดู งานบัญชี แล้วสร้าง Super Resume ฟรี เพื่อใส่ใบอนุญาตและหลักสูตรอบรมให้ HR เห็น

แหล่งอ้างอิง

สมัครงานกับบริษัทชั้นนำทันที สร้าง Super Resume (ใบสมัครงาน) เลย ฟรี!

คำค้นหายอดนิยม

..